Иә, ағылшын тіліндегі сөзіңізді табиғи әрі еркін етіп көрсететін жетістікке қатысты 10 кең тараған идиома бар. «The Midas touch» және «go the extra mile» сияқты тіркестер жетістікке жетуді, қажырлы еңбекті және мақсатқа ұмтылуды сипаттау үшін ауыспалы мағынада қолданылады.
Бұл танымал тіркестерді үйрену — тілдің артындағы мәдениетті түсінудің және ана тілінде сөйлейтіндерді таң қалдырудың тамаша жолы. Күнделікті сөйлесуде қолданып, сөйлеу мәнеріңізді жақсарту үшін жетістік туралы кең тараған ағылшын идиомаларымен танысайық.
Жетістікке қатысты жиі кездесетін 10 ағылшын идиомасы қандай?
Идиомаларды түсіну — ағылшын тілін меңгерудегі маңызды қадам. Тура мағыналы сөздерден айырмашылығы, идиоманың мағынасы оны құрайтын жеке сөздерден айқын болмайды. Төменде үйренуге көмектесетін мағыналары мен мысалдары бар жетістікке қатысты он танымал тіркес берілген.
Hit the jackpot
Мағынасы: Кенеттен үлкен жетістікке жету немесе лотерея сияқты көп ақша ұтып алу.
- Example: "The company really hit the jackpot with their new app; it was downloaded a million times in the first week." (Бұл мысалда компанияның жаңа қолданбасы өте сәтті болып, бірінші аптада миллион рет жүктелгені айтылған.)
The Midas touch
Мағынасы: Қолға алған кез келген істі өте табысты және пайдалы ете білу қабілеті. Бұл атау қолы тигеннің бәрін алтынға айналдыратын грек мифіндегі Мидас патшасынан шыққан.
- Example: "That investor has the Midas touch; every startup she funds becomes a huge success." (Бұл мысалда инвестордың қаржыландырған әрбір стартапы үлкен жетістікке жететіні, яғни оның жолы болғыш екені айтылған.)
On the ball
Мағынасы: Сергек, білікті және жағдайды тез түсініп, жылдам әрекет ете білу. «On the ball» адамы өте тиімді және іскер.
- Example: "Our new project manager is really on the ball. She’s already organized the entire schedule for the next three months." (Бұл мысалда жаңа жоба менеджерінің өте іскер екені және алдағы үш айдың бүкіл кестесін ұйымдастырып қойғаны көрсетілген.)
Kill two birds with one stone
Мағынасы: Бір әрекетпен екі мәселені шешу немесе екі мақсатқа жету. Қазақ тіліндегі «бір оқпен екі қоян ату» дегенге сәйкес келеді.
- Example: "I can pick up the dry cleaning on my way to the supermarket. That way, I kill two birds with one stone." (Бұл мысалда супермаркетке бара жатқан жолда химиялық тазалаудан киімді алып кету арқылы бір уақытта екі істі тындыруға болатыны айтылған.)
Go the extra mile
Мағынасы: Бір нәрсеге қол жеткізу үшін қажеттен артық әрекет жасау немесе ерекше күш салу.
- Example: "She always goes the extra mile for her clients, which is why she gets so many referrals." (Бұл мысалда оның өз клиенттері үшін әрдайым артық күш салатыны, сол себепті оған көп адамның кеңес бойынша келетіні айтылған.)
Come a long way
Мағынасы: Уақыт өте келе айтарлықтай ілгерілеу немесе жақсару.
- Example: "Your English has come a long way since you started taking classes. Your confidence has really grown!" (Бұл мысалда сабаққа қатыса бастағаннан бері ағылшын тіліңіздің айтарлықтай жақсарғаны және өзіңізге деген сенімділігіңіздің артқаны айтылған.)
Knock it out of the park
Мағынасы: Бір нәрсені өте жақсы орындау; керемет жетістікке жету. Бұл идиома бейсболдан шыққан, онда допты стадионнан асырып соғу ең жақсы нәтиже болып саналады.
- Example: "Wow, you really knocked it out of the park with that presentation. The board was very impressed." (Бұл мысалда сіздің презентацияны өте керемет жасап, басқарманы таң қалдырғаныңыз айтылған.)
(It's) in the bag
Мағынасы: Бір нәрсенің сөзсіз орындалатынын, жеңіске жететінін немесе қамтамасыз етілгенін білдіреді. Қазақша «қалтада» дегенге жақын.
- Example: "Don't worry about the contract. After our final meeting, I'm sure it's in the bag." (Бұл мысалда соңғы кездесуден кейін келісімшарттың сөзсіз жасалатынына сенімді екені айтылған.)
Ride the crest of a wave
Мағынасы: Бір кезеңде өте сәтті болу, жағдайдың оң қарқынын пайдалану. «Сәттілік толқынында болу» деген мағынаны білдіреді.
- Example: "After their hit song, the band is riding the crest of a wave with a sold-out tour and a new album." (Бұл мысалда хит әнінен кейін топтың билеттері толық сатылған турне және жаңа альбоммен үлкен жетістікке жетіп жатқаны айтылған.)
Break new ground
Мағынасы: Бұрын-соңды жасалмаған нәрсені жасау; инновациялық немесе жаңашыл болу.
- Example: "The scientists are breaking new ground in their research on renewable energy sources." (Бұл мысалда ғалымдардың жаңартылатын энергия көздерін зерттеуде жаңалық ашып жатқаны айтылған.)
Жетістік туралы ағылшынша идиомаларды қалай қолдануға болады?
Енді олардың мағынасын білгеннен кейін, бұл жетістік идиомаларын меңгерудің ең жақсы жолы — оларды қолдану! Алдымен ағылшынша фильмдер көргенде немесе кітаптар оқығанда оларды байқауға тырысыңыз. Содан кейін осы аптада бір-екеуін сөйлесуде қолданып көріңіз. Қаншалықты көп жаттықсаңыз, соншалықты табиғи сезінетін боласыз.
Ауыспалы мағынадағы сөздерді дұрыс қолдану ағылшын тілін терең түсінетініңізді көрсетеді. Осы жетістік туралы кең тараған ағылшын идиомаларын сөздік қорыңызға қосу арқылы сіз жай ғана сөздерді үйреніп қана қоймай, сонымен қатар динамикалық және тиімді қарым-қатынас жасауды үйренесіз. Сәттілік!
***
Жиі Қойылатын Сұрақтар (ЖҚС)
Ағылшынша идиомаларды үйрену не үшін маңызды?
Идиомаларды үйрену маңызды, себебі оларды ана тілінде сөйлейтіндер күнделікті сөйлесуде жиі қолданады. Оларды түсіну адамдардың айтқан сөздерінің шынайы мағынасын ұғынуға көмектеседі және ойыңызды анағұрлым көркем әрі табиғи жеткізуге мүмкіндік береді.
Оңай жетістікке жетуді білдіретін қандай идиома бар?
Оңай жетістікке жетуді білдіретін тамаша идиома — «a walk in the park». Бұл тапсырманың өте оңай екенін және көп күш жұмсауды қажет етпейтінін білдіреді. Мысалы: "After studying for weeks, the exam was a walk in the park." (Бірнеше апта дайындалғаннан кейін, емтихан өте оңай болды.)
Жетістік туралы идиомалар бизнесте ме, әлде күнделікті сөйлеуде ме жиі қолданылады?
Көптеген жетістік идиомалары екі жағдайда да қолданылады. «On the ball» және «go the extra mile» сияқты тіркестер іскерлік және кәсіби ортада өте жиі кездеседі. «Hit the jackpot» сияқты басқалары кәсіби және күнделікті әңгімелерде де қолданыла береді.
Бұл идиомаларды қалай тез жаттап, қолдана бастауға болады?
Оларды есте сақтау үшін «Көр, айт, қолдан» әдісін қолданып көріңіз. Алдымен идиоманы контексте көріңіз (жоғарыдағы мысалдардағыдай). Содан кейін оны бірнеше рет дауыстап айтыңыз. Соңында, оны жазбаша немесе ауызша сөйлесуде нақты сөйлемде қолданып көріңіз.
Идиома мен мақал-мәтелдің айырмашылығы неде?
Идиома — мағынасы оны құрайтын сөздердің тура мағынасынан шықпайтын сөз тіркесі (мысалы, 'kick the bucket'). Ал мақал-мәтел — жалпы шындықты немесе кеңесті білдіретін қысқа, көпшілікке танымал нақыл сөз (мысалы, 'The early bird catches the worm'). Екеуі де ауыспалы мағынада қолданылғанымен, мақал-мәтелдер даналықты білдірсе, идиомалар ойды көркемдеу құралы болып табылады.