Ағылшынша жылдам сөйлейтіндерді қалай түсінуге болады? Фильмдерді субтитрсіз көруге арналған нұсқаулық
Ағылшын тілін үйренушілердің көпшілігі фильмдердегі немесе сериалдардағы актерлердің жылдам сөзін түсінуге қиналады. Грамматиканы жақсы білсеңіз де, сөздік қорыңыз мол болса да, нейтив спикерлердің сөйлеу қарқынына ілесе алмай жатасыз ба? Бұл қалыпты жағдай. Бұл мақалада біз құлағыңызды жаттықтырып, ағылшынша сөзді субтитрсіз-ақ еркін түсінудің тиімді әдістерін қарастырамыз.
Неліктен нейтив спикерлердің сөзін түсіну қиынға соғады?
Ағылшын тілінде сөйлейтіндер сөздерді оқулықтағыдай анық айтпайды. Олар сөздерді бір-біріне қосып, қысқартып, екпінді басқаша қойып сөйлейді. Мұны "connected speech" (байланысқан сөйлеу) деп атайды. Мысалы:
- What are you doing? деген сөйлемді көбіне Whatcha doin? деп айтады.
- I am going to go тіркесі I'm gonna go болып қысқарады.
Осы ерекшеліктерді білмегендіктен, көптеген адамдарға сөйлемді түсіну қиын болады.
Тыңдап түсіну қабілетін (listening) қалай тиімді дамытуға болады?
Тыңдалым дағдысын дамыту – бұл бұлшықетті жаттықтыру сияқты. Тұрақтылық пен дұрыс әдістер маңызды рөл атқарады. Міне, бірнеше тиімді кеңестер:
- Белсенді тыңдаумен айналысыңыз. Фильмді жай ғана қосып қоймай, оған толық зейін қойыңыз. Жаңа сөздерді, фразаларды және айтылу ерекшеліктерін байқауға тырысыңыз.
- Таныс фильмдерден бастаңыз. Мазмұнын жақсы білетін сүйікті фильміңізді немесе мультфильмді таңдаңыз. Бұл сізге сюжетке алаңдамай, тек тілге назар аударуға мүмкіндік береді.
- "Shadowing" (көлеңкелеу) әдісін қолданыңыз. Бұл – кейіпкердің сөзін естігеннен кейін бірден қайталап отыру. Бұл әдіс сөздердің дұрыс айтылуын, ырғағын және интонациясын меңгеруге көмектеседі.
- Аудионы қысқа бөліктерге бөліңіз. Ұзақ диалогты толықтай түсінуге тырыспаңыз. 1-2 минуттық үзіндіні алып, оны бірнеше рет тыңдаңыз. Әр сөзді анық естігенше қайталаңыз.
- Алдымен ағылшынша субтитрмен, содан кейін субтитрсіз көріңіз. Ағылшынша субтитрлер естіген сөзіңізді мәтінмен сәйкестендіруге көмектеседі. Мазмұнды толық түсінген соң, субтитрлерді өшіріп, қайта көріңіз.
- Подкасттар мен аудиокітаптар тыңдаңыз. Тек фильмдермен шектелмеңіз. Сізді қызықтыратын тақырыптағы подкасттарды тыңдау – әртүрлі акценттер мен сөйлеу стильдеріне құлағыңызды үйретудің тамаша жолы.
Жиі Қойылатын Сұрақтар (ЖҚС)
Күніне қанша уақыт тыңдау дағдысын жаттықтыру керек?
Ең бастысы – тұрақтылық. Күніне 15-20 минуттан бастап, біртіндеп уақытты ұзартуға болады. Аптасына бір рет 2 сағат отырғаннан гөрі, күнделікті қысқа уақыт бөлу әлдеқайда тиімді.
Әртүрлі акценттерді (британдық, американдық) түсіну үшін не істеуге болады?
Әртүрлі елдердің фильмдерін, сериалдарын және блогерлерін көріңіз. Мысалы, бір апта американдық комедия, келесі апта британдық детектив көріңіз. Бұл құлағыңызды әртүрлі дыбысталуға бейімдейді.
Егер бір сөзді мүлдем түсінбесем, не істеуім керек?
Уайымдамаңыз! Сөйлемнің жалпы мағынасын (контексті) түсінуге тырысыңыз. Егер бұл сөз жиі қайталанса, оны теріп алып, сөздіктен мағынасын және айтылуын (транскрипциясын) тексеріңіз.