In, On, At предлогтары: Ағылшын тілінде орынды білдірудің ең оңай жолы

Ағылшын тілін үйренушілер үшін орналасқан жерді білдіретін 'in', 'on' және 'at' предлогтарын ажырату қиынға соғуы мүмкін. Себебі қазақ тілінде бұл үш сөздің мағынасын көбіне «-да, -де, -та, -те» жалғаулары береді. Бұл мақалада біз осы предлогтардың айырмашылығын қарапайым мысалдармен түсіндіреміз.

'At' предлогы нақты бір орынды немесе нүктені көрсету үшін қалай қолданылады?

'At' предлогы әдетте жалпы кеңістіктің ішіндегі нақты бір нүктені немесе мекенді көрсету үшін қолданылады. Оны навигатордағы белгі сияқты қабылдауға болады.

Нақты мекенжайлар үшін:
I live at 45 Abai Avenue. (Мен Абай даңғылы, 45-үйде тұрамын.)
Белгілі бір орындар мен ғимараттар үшін:
She is at the airport. (Ол әуежайда.)
Let's meet at the cafe. (Кафеде кездесейік.)
Іс-шаралар мен жиындар үшін:
He was at the party yesterday. (Ол кеше кеште болды.)
Бір нәрсенің жоғарғы/төменгі жағын немесе шетін көрсету үшін:
Write your name at the top of the page. (Аты-жөніңізді парақтың жоғарғы жағына жазыңыз.)

'On' предлогы беткейлер мен сызықтарды көрсету үшін қалай жұмыс істейді?

'On' предлогы бір нәрсенің екінші бір нәрсенің бетінде, үстінде орналасқанын білдіреді. Заттың бетімен жанасып тұруы маңызды.

Беткейлер (горизонталь немесе вертикаль) үшін:
The keys are on the table. (Кілттер үстелдің үстінде жатыр.)
There is a picture on the wall. (Қабырғада сурет ілулі тұр.)
Көшелер, даңғылдар мен өзендер үшін:
The shop is on Main Street. (Дүкен Бас көшеде орналасқан.)
Қоғамдық көліктер (ішінде жүруге болатын) үшін:
I am on the bus. (Мен автобустамын.)
She is reading a book on the train. (Ол пойызда кітап оқып отыр.)
Ғимарат қабаттары үшін:
They live on the fifth floor. (Олар бесінші қабатта тұрады.)

'In' предлогы жабық немесе шектелген кеңістіктерді көрсету үшін қашан қолданылады?

'In' предлогы бір нәрсенің басқа бір нәрсенің ішінде, яғни үш өлшемді кеңістікте орналасқанын білдіреді. Ол шекарасы бар үлкен аумақтарға да қатысты.

Жабық кеңістіктер үшін:
The cat is in the box. (Мысық қораптың ішінде.)
I left my wallet in the car. (Мен әмиянымды көліктің ішінде қалдырып кеттім.)
Бөлмелер, ғимараттар үшін:
He is working in his office. (Ол өз кеңсесінде жұмыс істеп жатыр.)
Қалалар, елдер, континенттер сияқты географиялық аумақтар үшін:
She lives in Almaty. (Ол Алматыда тұрады.)
My parents are in Turkey. (Менің ата-анам Түркияда.)
Сұйықтықтар мен кітап/газет сияқты материалдар үшін:
There is milk in the glass. (Стақанда сүт бар.)
I read it in a book. (Мен оны кітаптан оқыдым.)

Есте сақтауға арналған қысқаша нұсқаулық:

At — нақты нүкте (мысалы, at the bus stop)
On — беткей (мысалы, on the floor)
In — ішкі, жабық кеңістік (мысалы, in a room)

Жиі Қойылатын Сұрақтар (ЖҚС)

Көліктермен 'in' және 'on' предлогтарын қалай дұрыс қолдану керек?

Егер сіз ішінде еркін тұрып, жүре алмайтын жеке көлікте болсаңыз (мысалы, жеңіл автокөлік, такси), 'in' қолданылады: in a car, in a taxi. Ал егер сіз ішінде жүре алатын үлкен қоғамдық көлікте болсаңыз (автобус, пойыз, ұшақ, кеме), 'on' қолданылады: on a bus, on a plane.

Мекенжайды айтқанда 'at', 'on', 'in' предлогтарының қайсысын қолданамын?

Бұл мекенжайдың қаншалықты нақты екеніне байланысты:

'At' — нақты үй нөмірі мен көше аты бар толық мекенжай үшін: at 15 Dostyk Avenue.
'On' — тек көше атын айтқанда: on Dostyk Avenue.
'In' — тек қала немесе ел атын айтқанда: in Astana, in Kazakhstan.

Ағылшын тілінде 'at home' және 'in the house' арасында айырмашылық бар ма?

Иә, шамалы айырмашылық бар. 'At home' жалпы үйде екеніңізді білдіреді (аулада, бақшада болуыңыз мүмкін). 'In the house' (немесе 'in my house') нақты ғимараттың ішінде екеніңізді білдіреді.

Уақытты білдіргенде де 'in', 'on', 'at' қолданыла ма?

Иә, бұл предлогтар уақытты көрсету үшін де қолданылады, бірақ ережелері басқаша. Мысалы:

At — нақты уақыт үшін (at 5 o'clock).
On — күндер мен даталар үшін (on Monday, on May 5th).
In — айлар, жылдар, ғасырлар сияқты ұзақ кезеңдер үшін (in August, in 2024).