Ағылшын тілі: 'Which' және 'That' сөздерінің айырмашылығы неде? Ережелер мен мысалдар
Ағылшын тілін үйренушілер үшін 'which' және 'that' сөздерін дұрыс қолдану жиі қиындық тудырады. Екеуі де заттар мен ұғымдарға қатысты айтылғанымен, олардың грамматикалық мағынасы әртүрлі. Бұл мақалада біз осы екі сөздің айырмашылығын қарапайым мысалдармен түсіндіреміз.
'That' сөзін қашан қолданған жөн?
'That' сөзі сөйлемнің мағынасын нақтылайтын, шектейтін маңызды ақпаратты енгізу үшін қолданылады (restrictive clause). Бұл ақпаратты алып тастаса, сөйлемнің негізгі ойы өзгереді немесе түсініксіз болып қалады. 'That' қолданылғанда, оның алдынан үтір қойылмайды.
Мысал:
- My car that is red is in the garage.
Түсіндірме: Бұл сөйлемде менің бірнеше көлігім бар екені, бірақ дәл қазір сөз болып отырғаны – қызыл түсті көлік екені айтылған. 'that is red' тіркесі қай көлік туралы екенін нақтылап тұр. Егер оны алып тастасақ ('My car is in the garage'), қай көлік екені белгісіз болады.
'Which' сөзін қай кезде қолданамыз?
'Which' сөзі сөйлемнің негізгі мағынасына әсер етпейтін қосымша ақпаратты беру үшін қолданылады (non-restrictive clause). Бұл ақпаратты сөйлемнен алып тастаса да, негізгі ой сақталады. 'Which' қолданылатын сөйлемше әдетте үтірмен ажыратылады.
Мысал:
- My car, which is red, is in the garage.
Түсіндірме: Бұл жерде менің жалғыз ғана көлігім бар, ал оның қызыл түсті екені – жай ғана қосымша ақпарат. 'which is red' тіркесін алып тастасақ та ('My car is in the garage'), сөйлемнің мағынасы өзгермейді. Сондықтан бұл сөйлемше екі жағынан үтірмен бөлінген.
Есте сақтайтын басты ереже қандай?
Ең оңай ереже: егер сөйлемшеге үтір қоюға болатын болса, 'which' сөзін қолданыңыз. Егер үтір қою сөйлем мағынасын бұзатын болса, 'that' сөзін қолданған дұрыс.
Жиі қойылатын сұрақтар (ЖҚС)
Сөйлемде 'that' орнына 'which' қолдансам қате бола ма? Егер ақпарат сөйлем үшін маңызды болса (restrictive), 'that' қолданған дұрыс. 'Which' қолдану грамматикалық қате саналмауы мүмкін, бірақ сөйлемнің нақтылығын төмендетеді. Ал қосымша ақпарат беретін сөйлемшеде (non-restrictive) міндетті түрде 'which' қолданылады.
Үтір 'which' сөзімен бірге неге қажет? Үтір 'which' бастайтын сөйлемшенің негізгі ойға қатысты қосымша ақпарат екенін көрсету үшін қажет. Ол сөйлемшені негізгі сөйлемнен бөліп тұрады.
'That' пен 'which' тек жансыз заттарға қолданыла ма? Иә, әдетте 'that' пен 'which' заттарға, жануарларға немесе ұғымдарға қатысты қолданылады. Адамдарға қатысты 'who' (маңызды ақпарат) немесе ', who,' (қосымша ақпарат) сөздері қолданылады.