Саяхаттау кезінде американдық және британдық ағылшын тіліндегі негізгі лексикалық айырмашылықтар күнделікті заттарға, көлікке және тамаққа қатысты болады. Мысалы, америкалықтар демалыста 'apartment'-қа жету үшін 'elevator'-ға мінсе, британдықтар демалыста 'flat'-қа жету үшін 'lift'-ті пайдаланады. Бұл айырмашылықтарды білу еркін қарым-қатынас үшін өте маңызды.
Лондондағы пабта тамаққа тапсырыс берсеңіз де, Нью-Йоркте жол сұрасаңыз да, сіз еститін ағылшын тілі айтарлықтай өзгеруі мүмкін. Америкалықтар мен британдықтар бір тілде сөйлегенімен, ғасырлар бойы бөлек даму күнделікті сөздерде қызықты айырмашылықтарға әкелді. Бұл нұсқаулық сізге саяхатта сенімді болуға және жиі кездесетін күлкілі түсініспеушіліктерді болдырмауға көмектесу үшін американдық және британдық ағылшын лексикасын салыстыруға жәрдемдеседі.
Саяхатта американдық және британдық ағылшын сөздерін салыстыру неліктен маңызды?
Жергілікті тіл ерекшелігін түсіну — жай ғана сөздерді білу емес, бұл сол мәдениетке деген құрметті көрсетіп, қарым-қатынасты жеңілдетеді. Елестетіп көріңіз, сіз Ұлыбританияда 'freeway' қайда деп сұрадыңыз — адамдар сізді түсінуі мүмкін, бірақ сіздің турист екеніңізді бірден біледі. Оның орнына 'motorway' деп сұрасаңыз, жергілікті тұрғындарға жақындай түсіп, нақты бағыт-бағдар аласыз.
Бұл лексикалық айырмашылықтарды білудің практикалық пайдасы бар:
- Белгілерді оқу: Лондондағы 'car park' белгісі Лос-Анджелесте 'parking lot' деп жазылады.
- Тамаққа тапсырыс беру: АҚШ-та қалың қуырылған картопты күтіп, 'chips' деп тапсырыс берсеңіз, сізге таңырқай қарауы мүмкін.
- Сауда жасау: 'trousers' немесе 'pants' іздеу керектігін білу уақытыңызды үнемдеп, шатасудан сақтайды.
Ең маңызды 20 сөз: Американдық және британдық ағылшын лексикасын салыстыру
Саяхатта жиі кездесетін 20 сөз айырмашылығының нақты тізімі. Оларды үйренуге ыңғайлы болу үшін санаттарға бөлдік.
Тұрғын үй мен ғимараттар
Американша: Elevator | Британша: Lift (Бұл сөз 'жеделсаты' (лифт) дегенді білдіреді.)
- In the US: "Let's take the elevator to the tenth floor."
- In the UK: "The lift is just around the corner."
Американша: Apartment | Британша: Flat (Екеуі де 'пәтер' деген мағынаны береді.)
- In the US: "We rented a beautiful apartment downtown."
- In the UK: "My flat has a wonderful view of the park."
Американша: Vacation | Британша: Holiday ('Демалыс' немесе 'еңбек демалысы'.)
- In the US: "I'm taking a two-week vacation in August."
- In the UK: "We're going to Spain for our summer holiday."
Американша: First Floor | Британша: Ground Floor Бұл өте маңызды! Ұлыбританияда ғимараттың бірінші қабаты 'ground floor' деп аталады. Америкалықтар 'second floor' деп атайтын қабат Ұлыбританияда 'first floor' болып есептеледі.
- In the US: "The lobby is on the first floor." (АҚШ-та бірінші қабат)
- In the UK: "The reception is on the ground floor." (Ұлыбританиядағы бірінші қабат)
Американша: Bathroom / Restroom | Британша: Toilet / Loo (Бұл сөздер 'дәретхана' дегенді білдіреді.)
- In the US: "Excuse me, where is the bathroom?"
- In the UK: "Could you tell me where the toilets are, please?"
Көлік және қалада жүру
Американша: Sidewalk | Британша: Pavement (Екеуі де 'жаяу жүргіншілер жолы' дегенді білдіреді.)
- In the US: "Be careful not to trip on the crack in the sidewalk."
- In the UK: "Let's walk on the pavement; the road is busy."
Американша: Subway | Британша: Underground (немесе The Tube) (Екеуі де 'метро' дегенді білдіреді.)
- In the US: "The fastest way across Manhattan is the subway."
- In the UK: "I take the Underground to work every day in London."
Американша: Gas / Gasoline | Британша: Petrol (Көлікке арналған 'жанармай', 'бензин'.)
- In the US: "I need to stop and get some gas for the car."
- In the UK: "The price of petrol has gone up again."
Американша: Trunk | Британша: Boot (Көліктің 'жүксалғышы'.)
- In the US: "Put the suitcases in the trunk."
- In the UK: "The shopping is in the boot of the car."
Американша: Hood | Британша: Bonnet (Көліктің қозғалтқышын жауып тұратын 'капот'.)
- In the US: "He opened the hood to check the engine."
- In the UK: "There was smoke coming from under the bonnet."
Американша: Parking Lot | Британша: Car Park (Көлік қоятын 'тұрақ'.)
- In the US: "The parking lot is completely full."
- In the UK: "You can leave your car in the multi-storey car park."
Американша: Line | Британша: Queue (Екеуі де 'кезек' дегенді білдіреді.)
- In the US: "Get in line to buy tickets."
- In the UK: "There's a long queue for the bus."
Киім-кешек
Американша: Pants | Британша: Trousers Абай болыңыз! Ұлыбританияда 'pants' сөзі 'іш киім' дегенді білдіреді, ал американша 'pants' — 'шалбар'.
- In the US: "I need to buy a new pair of pants for work." (шалбар)
- In the UK: "He was wearing a smart shirt and grey trousers." (шалбар)
Американша: Sweater | Британша: Jumper (Екеуі де 'жемпір', 'свитер' деген мағынада.)
- In the US: "It's cold, so I'll wear a warm sweater."
- In the UK: "She knitted this lovely woolly jumper for me."
Американша: Sneakers | Британша: Trainers (Спорттық аяқ киім, 'кроссовка'.)
- In the US: "I wear my sneakers when I go to the gym."
- In the UK: "You need proper trainers for running."
Тамақ және тамақтану
Американша: Fries | Британша: Chips (Екеуі де 'қуырылған картоп' (фри) дегенді білдіреді.)
- In the US: "I'll have a burger and fries."
- In the UK: "You can't visit the seaside without getting fish and chips."
Американша: Chips | Британша: Crisps (Жұқа, қытырлақ 'чипсы'.)
- In the US: "Do you want some chips with your sandwich?"
- In the UK: "He's eating a bag of cheese and onion crisps."
Американша: Cookie | Британша: Biscuit (Екеуі де 'печенье' дегенді білдіреді.)
- In the US: "I love chocolate chip cookies."
- In the UK: "Would you like a biscuit with your tea?"
Американша: Candy | Британша: Sweets ('Кәмпит' немесе жалпы 'тәттілер'.)
- In the US: "The kids got a lot of candy for Halloween."
- In the UK: "Don't eat too many sweets before dinner."
Американша: Check | Британша: Bill (Мейрамханадағы 'есепшот'.)
- In the US: "Could we have the check, please?"
- In the UK: "Let's ask the waiter for the bill."
Сөздік қордан басқа тағы қандай айырмашылықтар бар?
Иә, әрине. Саяхатшылар үшін лексикадағы айырмашылықтар бірден байқалғанымен, басқа да ерекшеліктер бар:
- Емле: Американша color, center, organize — британша colour, centre, organise.
- Айтылуы (произношение): 'r' әрпінің дыбысталуы және 'bath' немесе 'dance' сияқты сөздердегі дауысты дыбыстар классикалық мысал бола алады.
- Грамматика: Ұлыбританияда "Have you got...?" дегенді естуіңіз мүмкін, ал АҚШ-та көбінесе "Do you have...?" деп сұрайды.
Дегенмен, бұл айырмашылықтар әдетте қарым-қатынасқа кедергі келтірмейді. Контекст — сіздің ең жақсы досыңыз!
Американдық және британдық ағылшын лексикасын салыстыруға біраз уақыт бөлу арқылы сіз саяхатыңызды әлдеқайда жеңіл әрі қызықты етесіз. Адамдар сізді кез келген жағдайда түсінеді, бірақ жергілікті сөзді қолдану — мәдениетпен байланыс орнатудың және сапарыңызды кәсіби деңгейде өткізудің қарапайым жолы. Мінсіз болуға тырыспаңыз, тілден рахат алыңыз!
АҚШ пен Ұлыбритания ағылшын тілі туралы жиі қойылатын сұрақтар
Британдықтар американша сөздерді қолдансам түсіне ме? Иә, көп жағдайда түсінеді. Америкалық фильмдердің, музыканың және телебағдарламалардың жаһандық ықпалының арқасында Ұлыбританиядағы көптеген адамдар американдық ағылшын лексикасымен жақсы таныс. Олар өздері қолданбаса да, 'elevator' немесе 'gas' деген сөздердің мағынасын түсінеді.
Американдық және британдық ағылшын тілінің ең үлкен айырмашылығы неде? Лексикалық айырмашылықтарды атап өту қызықты болғанымен, ең маңызды және тұрақты айырмашылық — бұл айтылу немесе акцент. Дауысты және дауыссыз дыбыстардың ('r' дыбысы немесе 'bath' сөзіндегі 'a' дыбысы сияқты) айтылуы сөйлеушінің АҚШ-тан немесе Ұлыбританиядан екенін бірден көрсетеді.
АҚШ-та және Ұлыбританияда дәретхананы қалай сұрайды? АҚШ-та 'bathroom' немесе 'restroom' деп сұрау әдепті саналады. Ұлыбританияда бұл сұрақ тікелей қойылады: 'toilet' немесе 'the loo' (бейресми) деп сұраңыз. Британдық пабта 'bathroom' деп сұрасаңыз, сізді ішінде ваннасы бар бөлмеге жіберуі мүмкін!
Америкада 'cheers' сөзін қолдана ма? 'Cheers' сөзі Америкада негізінен ішімдік ішкен кезде тост ретінде қолданылады. Ал Ұлыбританияда 'cheers' — бұл көп мақсатты сөз. Ол бейресми жағдайларда 'рахмет', 'сәлем' және 'сау бол' деген мағынада қолданылады, бұл АҚШ-та кездеспейді.
Халықаралық саяхат үшін ағылшынның қай түрін үйренген дұрыс? Екеуі де бүкіл әлемде түсінікті. Медианың арқасында американдық ағылшын тілі кеңірек таралған, бірақ британдық ағылшын тілі көбінесе Еуропада және Азияның кейбір бөліктерінде стандарт ретінде оқытылады. Ең жақсы тәсіл — осы мақалада көрсетілген негізгі айырмашылықтарды біліп, қай жерде болсаңыз да бейімделе алу.