Ағылшын акцентін қалай кетіруге болады? Айтылымды жақсартатын 5 әдіс
Ағылшын тілін үйрену барысында көптеген адамдар акцент мәселесіне тап болады. Таза әрі түсінікті сөйлеу – тілді еркін меңгерудің маңызды бөлігі. Бұл мақалада біз ағылшын тіліндегі айтылымыңызды жақсартып, native speaker (ана тілінде сөйлеуші) деңгейіне жақындауға көмектесетін ең тиімді 5 әдісті қарастырамыз.
Ағылшынша айтылымды жақсартудың ең тиімді әдістері қандай?
Айтылымды жаттықтыру – бұл кешенді процесс. Тек дыбыстарды ғана емес, сонымен қатар интонация мен сөйлеу ырғағын да ескеру қажет. Міне, сізге көмектесетін бес техника:
- Фонемаларға назар аударыңыз. Қазақ тілінде кездеспейтін дыбыстарды (мысалы, th, w, r) дұрыс айтуға жаттығыңыз. Мысалы, think (ойлау) және sink (бату) сөздерінің айырмашылығын сезініңіз. Бірінші сөзде тілді тістердің арасына қою керек.
- Интонация мен ырғақты меңгеріңіз. Ағылшын тілінде сөздегі екпін мағынаны өзгерте алады. Мысалы, PREsent (сыйлық) және preSENT (таныстыру). Сөйлемдегі логикалық екпінді дұрыс қоюды үйреніңіз.
- Көлеңкелеу (Shadowing) әдісін қолданыңыз. Бұл – native speaker-дің сөзін тыңдап, онымен бір уақытта қайталап отыру техникасы. Бұл әдіс ырғақты, жылдамдықты және интонацияны сезінуге көмектеседі.
- Өз даусыңызды жазып алыңыз. Телефонның диктофонын пайдаланып, қысқа мәтіндерді оқып, даусыңызды жазыңыз. Содан кейін түпнұсқамен салыстырып, қателеріңізді талдаңыз. Бұл өзіңізді сырттан естуге мүмкіндік береді.
- Байланысқан сөйлеуді (Connected Speech) үйреніңіз. Ана тілінде сөйлеушілер сөздерді жеке-жеке айтпайды, оларды бір-бірімен байланыстырады. Мысалы, an apple деген тіркес anapple сияқты естіледі. Осындай байланыстарды үйрену сөзіңізді табиғи етеді.
Акцентпен жұмыс істегенде жиі кездесетін қателіктер бар ма?
Иә, айтылымды жақсарту кезінде кейбір жиі кездесетін қателіктерден аулақ болу керек:
- Тек жеке дыбыстарға назар аударып, сөйлемнің жалпы интонациясын ұмытып кету.
- Қателесуден қорқып, сөйлеуден жасқану.
- Тез нәтиже күту. Айтылымды түзету уақыт пен тұрақты жаттығуды қажет етеді.
- Тек бір ғана акцент түріне (мысалы, тек американдық) назар аудару.
Жиі Қойылатын Сұрақтар (ЖҚС)
Акценттен толықтай арылу мүмкін бе?
Акценттен толықтай арылу өте қиын, бірақ оны айтарлықтай азайтып, сөзіңізді кез келген адамға түсінікті етуге болады. Басты мақсат – акцентті жою емес, анық және түсінікті сөйлеу.
Американдық және британдық айтылымның негізгі айырмашылығы неде?
Негізгі айырмашылықтар r дыбысының айтылуында (американдық ағылшын тілінде ол айқын, британдықта көбіне айтылмайды), кейбір дауысты дыбыстарда (мысалы, dance, can't) және сөздік қорда кездеседі.
Күніне қанша уақыт жаттығу керек?
Тұрақтылық маңызды. Күніне 15-20 минут тұрақты жаттығу аптасына бір рет бір сағат жаттыққаннан әлдеқайда тиімдірек болады.