'Will' және 'going to' тіркестерінің негізгі айырмашылығы мынада: 'will' сөйлеу сәтінде қабылданған кенеттен шешімдер, ұсыныстар мен уәделер үшін қолданылады. Ал 'going to' болса, сөйлеу сәтіне *дейін* шешілген болашақ жоспарлар мен ниеттерді білдіру үшін пайдаланылады.
'Will' мен 'going to' айырмашылығын түсіну – ағылшын тілін үйренуші кез келген адам үшін маңызды қадам. Бұл екі форма да болашақ туралы айту үшін қолданылғанымен, олардың мағынасы әрқашан бірдей емес. Қате таңдау сөйлеміңіздің мағынасын өзгертіп, ана тілінде сөйлейтін адамға ерсі естілуі мүмкін. Бірақ уайымдамаңыз! Негізгі ережелерді үйреніп, бірнеше нақты мысалды көргеннен кейін, сіз бұл болашақ шақ формаларын сенімділікпен қолданатын боласыз.
'Will' мен 'Going to' негізгі айырмашылығы неде?
Бұл кең таралған құрылымдардың әрқайсысын қолданудың негізгі жағдайларын талдап көрейік. Бұған қатаң грамматикалық ереже ретінде емес, сөйлеу сәтіндегі контекст пен сөйлеушінің ниеті ретінде қараңыз.
'Will' сөзін қашан қолданған жөн?
'Will' — сол сәтте шешілген нәрселер үшін қолданылатын көмекші етістік. Ол жеделдік пен кенеттен болатын әрекетті білдіреді.
- Кенеттен қабылданған шешімдер мен ұсыныстар: Бұл ең маңызды ереже. Егер сіз бірдеңе істеуді дәл сөйлеп тұрған сәтте шешсеңіз, 'will' етістігін қолданыңыз.
- *Мысалы:* (Телефон шырылдайды) "I'll get it!" (Қазір жауап беремін!)
- *Мысалы:* "This bag looks heavy. I'll help you carry it." (Бұл сөмке ауыр көрінеді. Көтерісуге көмектесейін.)
- Жеке пікірге негізделген болжамдар: Болашақ туралы болжам немесе сеніміңізді білдіргенде, әсіресе "I think", "I believe", "probably" сияқты сөз тіркестерімен бірге 'will' қолданылады.
- *Мысалы:* "I think our team will win the match on Saturday." (Менің ойымша, сенбі күні біздің команда матчта жеңеді.)
- *Мысалы:* "He probably won't come to the party." (Ол кешке келмейтін шығар.)
- Уәделер мен ескертулер: Нақты уәде бергенде (немесе ескерту жасағанда) 'will' сөзі сенімділік пен батылдық сезімін қосады.
- *Мысалы:* "I promise I will call you as soon as I arrive." (Уәде беремін, жете сала саған хабарласамын.)
- *Мысалы:* "If you do that again, I will tell the teacher." (Егер мұны тағы істесең, мұғалімге айтамын.)
Ал 'going to' тіркесін қай кезде таңдау керек?
'Be going to' тіркесі алдын ала құрылған жоспарлар мен айғақтарға негізделген. Яғни, шешім немесе болашақтағы оқиғаның белгісі қазірдің өзінде бар.
- Алдын ала құрылған жоспарлар мен ниеттер: Егер сіз сөйлеуді бастамас *бұрын* шешім қабылдасаңыз, сол болашақ жоспарды білдіру үшін 'going to' тіркесін қолданыңыз.
- *Мысалы:* "I'm going to visit my parents next month." (Келесі айда ата-анама баруды жоспарлап отырмын.) (Сіз билетті сатып алып қойдыңыз немесе мұны өткен аптада шештіңіз).
- *Мысалы:* "We're going to paint the living room this weekend." (Біз осы демалыста қонақ бөлмені бояймыз.)
- Қазіргі айғақтарға негізделген болжамдар: Егер сіз *дәл қазір* болашақтағы оқиғаның сөзсіз немесе өте ықтимал екенін көрсететін бірдеңені көріп, естіп немесе сезіп тұрсаңыз, 'going to' қолданыңыз.
- *Мысалы:* (Қаптаған қара бұлттарға қарап) "Look! It's going to rain." (Қарашы! Жаңбыр жауайын деп тұр.)
- *Мысалы:* (Автобусқа жүгіріп бара жатқан адамды көріп) "He's running so fast! He's going to catch it." (Ол сондай жылдам жүгіріп барады! Ол автобусқа үлгереді.)
'Will' немесе 'Going to': Қайсысын таңдау керегін қалай тез анықтауға болады?
Кейде контекст күрделі болуы мүмкін. Болашақ шақтың қай формасы сәйкес келетінін анықтау үшін осы жылдам нұсқаулықты пайдаланыңыз. Өзіңізге мына сұрақтарды қойыңыз:
- Бұл мен дәл қазір қабылдап жатқан шешім бе?
- Иә? -> 'will' қолданыңыз. ("I'm thirsty. I think I'll buy a drink." – Шөлдеп тұрмын. Сусын сатып алатын шығармын.)
- Бұл мен кеше, өткен аптада немесе бүгін ертерек жасаған жоспар ма?
- Иә? -> 'going to' қолданыңыз. ("I'm going to the cinema tonight. I bought the tickets this morning." – Мен бүгін кешке киноға барамын. Билеттерді таңертең сатып алдым.)
- Бұл менің жеке пікіріме немесе сеніміме негізделген болжам ба?
- Иә? -> 'will' қолданыңыз. ("I believe she'll be a great doctor one day." – Мен оның бір күні керемет дәрігер болатынына сенемін.)
- Бұл мен дәл қазір көріп немесе естіп тұрған нәрсеге негізделген болжам ба?
- Иә? -> 'going to' қолданыңыз. ("Be careful! That glass is going to fall." – Абайла! Ана стақан құлайын деп тұр.)
- Мен көмек ұсынып немесе уәде беріп жатырмын ба?
- Иә? -> 'will' қолданыңыз. ("I'll always be here for you." – Мен әрқашан жаныңнан табыламын.)
'Will' мен 'going to' айырмашылығын меңгеру кенеттен ойға келген ой мен алдын ала жасалған жоспар немесе айғақ арасындағы осы айырмашылықты түсінуге байланысты. Аздап жаттығу жасап, ана тілінде сөйлейтіндерді тыңдап, осы нұсқаулықты пайдалансаңыз, көп ұзамай бұл сіз үшін үйреншікті жағдайға айналады.
'Will' және 'Going to' туралы жиі қойылатын сұрақтар
Болжам жасағанда 'will' мен 'going to' сөздерін бірінің орнына бірін қолдана беруге бола ма?
Кейде болады, бірақ бұл мағынаны сәл өзгертеді. "I think it *will* rain tomorrow" (Менің ойымша, ертең жаңбыр жауады) — бұл жеке сенім. "It's *going to* rain" (Жаңбыр жауайын деп тұр) — бұл сіздің қазір қара бұлттар немесе ауа райы картасы сияқты нақты дәлелді көріп тұрғаныңызды білдіреді.
'Gonna' деген 'going to' сөзінің баламасы ма?
Иә, 'gonna' — бұл 'going to' тіркесінің ауызекі тілдегі өте жиі кездесетін қысқартылған түрі. Сіз оны фильмдерде және күнделікті әңгімеде үнемі естисіз (мысалы, "I'm gonna be late!" – Мен кешігетін болдым!). Алайда, ресми немесе академиялық ағылшын тілінде әрқашан "going to" деп жазуыңыз керек.
'Will' мен 'going to' арасында ресмилік деңгейінде айырмашылық бар ма?
'Will' кейде ресмилеу естілуі мүмкін, әсіресе ресми хабарландырулар ("The ceremony will begin at noon" – Салтанатты рәсім түсте басталады) немесе нақты уәделер үшін қолданылғанда. Алайда, көптеген күнделікті жағдайларда екеуі де қолайлы және таңдау кенеттен шешім мен алдын ала жоспарға байланысты болады.
'Will' және 'going to' сөздерінің болымсыз түрі қалай жасалады?
'Will' үшін "will not" немесе одан да жиі кездесетін "won't" қысқартылған түрі қолданылады (мысалы, "I won't be late." – Мен кешікпеймін.). 'Going to' үшін 'be' етістігі болымсыз түрге өзгереді: "am not going to", "is not going to" (isn't going to), немесе "are not going to" (aren't going to).